Je leest in dit verhaal
- Hoe een nuchtere Twentse ondernemer in zijn bedrijf werkt op basis van neuro-diversiteit
- Hoe metaallassen de hoogste precisie verlangt en tegelijkertijd duurzaam kan zijn
- Waarom Coen Groeneveld zich bekommert om jongeren binnen het autistisch spectrum
- Wat gerichte, persoonlijke aandacht betekent voor een volhoudbaar businessmodel
‘Nature, Nurture, Culture’. Menselijk gedrag weerspiegelt de natuur, ieders opvoeding, én onze cultuur. Met ‘natuur’ worden algemene eigenschappen bedoeld, die we als menselijke soort erven, plus individuele eigenschappen die al bij onze geboorte aanwezig zijn. Met ‘opvoeding’ worden de inspanningen bedoeld van onze ouders en opvoeders, waardoor onze gedragingen worden vormgegeven. Met ‘cultuur’ worden de kennis en kunde, waarden en normen, middelen en gebruiken bedoeld die we tot onze beschikking hebben, in direct of indirect contact met andere mensen en met de rest van onze leefwereld. Toch gaat er aan deze drie nog een vierde weerspiegeling van menselijk gedrag vooraf: ‘Structure’.
Zonder ‘structuur’ zijn we nergens. Letterlijk nergens. Want wij mensen leven op onze planeet Aarde ín structuur: horizontaal, verticaal, diagonaal. Drie dimensies waarmee we onze natuurlijke wereld kunstmatig vorm en inhoud geven. Zo houden we overzicht, krijgen we inzicht, en verwerven we doorzicht. Om vervolgens vooruit te blijven kijken, om te kunnen plannen, om te produceren, en om te blijven veranderen. Pas dan weten we beter waar we naartoe gaan. Structuur is de solide en slanke basis waar het Oldenzaalse productiebedrijf Pjokke van Coen Groeneveld op is gefundeerd. Als nuchtere en directe Twent weet Coen waar hij naartoe wil én waar hij volhoudbaar naartoe gaat. Zowel procesmatig als wat betreft de menselijke kant. Zijn hele team, de professionele werkplaats plus iedere dagindeling zijn volledig gestructureerd. Voor élk van zijn – jonge – collega’s is dat een cruciaal element dat helpt om hun persoonlijkheden en gedragingen in evenwicht te houden. Binnen het autistisch spectrum waarin zij elk afzonderlijk leven, blijven ze zo evenwaardig. Vakmensen in optima forma. Onder leiding van een maatschappelijk betrokken ondernemer. Stuk voor stuk typeren zijn teamgenoten hem als ‘sociaal’.
Millimeter perfectie
Het metaalwerk wordt uiterst precies vervaardigd en is van de hoogste kwaliteit. Op de millimeter wordt het rechthoekige stalen buismateriaal nauwkeurig gezaagd. De gekalibreerde las- en opspantafels wegen maar liefst 1,4 ton per stuk. Dit zijn de stabiele zes-potige werkplekken van elk 4,5 vierkante meter waar alle metalen componenten minutieus bij elkaar komen. Het slimme gatenpatroon in de vlakke bovenbladen fixeert de vele spanhaken, spanklemmen en spanbouten. Die maken de ontluikende driedimensionale contouren van het eindproduct zichtbaar tot op de millimeter. Op het juiste marktmoment koopt Coen zijn materialen in. Voor een heel jaar vooruit. De groeiende omzet – met zo’n 20 procent per jaar – blijft het ijkpunt. Het is onderdeel van zijn op structurering gerichte strategie. Het helpt de constructieprocessen ‘lean’ in te houden, en de kosten laag. Coen: “Wat nodig is, is altijd voorradig. Niemand grijpt hier mis, ook onze klanten niet.”

Kunst in de muur
Dat levert stalen interieurdeuren van wereldklasse op, in elke gewenste maatvoering. Stuk voor stuk kunstige creaties voor het hogere én het hoogste marktsegment, in binnen- en buitenland. Voor in de huiselijke omgeving of juist voor op het werk. De interieurvraag van consumenten en bedrijven is groot en groeit gestaag: meer licht en ruimte met toch voldoende afscheiding en comfort. Aan scharnieren draaiend in een deurkozijn, of juist taats roterend om de eigen as. Of als zacht sluitende schuifdeuren, danwel als geruisloos geremde ensuite-deuren. Steeds onderhoudsarm en geluiddempend. In vrijwel elke gewenste kleur: veelal diep zwart, bronskleurig, zilvergrijs, soms wit getint. Met mat of rookkleurig veiligheidsglas, of juist volledig helder. Coen en zijn toegewijde team weten veel moois te creëren.
Kruisende levenswegen
Elke lasnaad op de metalen binnendeuren moet uiteindelijk onzichtbaar worden, en in de diepte van de robuuste dubbel-laags poedercoating verdwijnen. Tegelijkertijd zijn er ook klanten met een voorkeur voor een ruw, industrieel uiterlijk met de lasnaden en snijranden meer in zicht. Ieder in dit team met vaklieden heeft een eigen levensverhaal en een bijbehorende, kronkelige levensweg, vaak ook met naden en randen. Bij Pjokke in Oldenzaal kruisen hun werkende levens elkaar, en houden zij elkaar op het – juiste – pad. Onder de bezielende én ondernemende leiding van Coen weten zij zich gesteund en gesterkt. Doordat elk van hen een immense focus heeft, wordt het vakwerk van het allerhoogste niveau afgeleverd. Nadat Coen zelf de maatvoering ter plekke op elke bouw inmeet, tekent één van de teamleden de uiterst precieze digitale ontwerpen op zijn computer. Dan kan de werkplaats direct systematisch aan de slag.
Naadloos passend
Alles past naadloos in elkaar. Coen: “Door alles super strak te organiseren houden we overzicht. Het bijeffect is dat we ook de kosten perfect in de hand houden en dus altijd op maat kunnen offreren. Voor het functioneren van dit team vergt dat alle aandacht, zowel aan de voorkant in de werkplaats, als aan de achterkant bij hen thuis. Met de ouders, hun verzorgers, partners of ambtelijke begeleiders is er structureel contact. Want als hier of daar iets niet goed zou gaan, dan heeft dat direct effecten voor alle betrokkenen. Juist door alle schakels in hun leven steevast op elkaar af te blijven stemmen, hebben we er allemaal veel plezier van. Dan loopt alles gesmeerd. Bovendien: het allerbelangrijkste is dat zij goed in hun werkvel blijven zitten, hun ei kwijt raken, en zo hun geld verdienen. Dan kunnen ze zelfstandig blijven functioneren in onze maatschappij. Voordat ik in 2003 één dag in de week begon te ondernemen, was ik al jarenlang werkzaam in de vakopleiding van dit type jongeren met een rugzakje. Elk van hen bleek uiterst kwetsbaar, en tegelijkertijd vaak enorm slim en zeer getalenteerd. Als docent heb ik op mijn beurt veel van hen geleerd. Die lessen pas ik in de dagelijkse praktijk nog steeds toe. De kern van mijn nuchtere boodschap is: iedereen doe er toe. Met de juiste aandacht kan ik als ondernemer zo invulling blijven geven aan een volhoudbaar businessmodel.”

Imperfecte perfectie
Ruim één procent van de Nederlanders heeft een gradatie van autisme. Coen: “Het aantal mensen dat te maken heeft met mensen met autisme is dus vele malen groter. Denk aan ouders, broers en zussen, vrienden en vriendinnen, partners, maar denk ook aan leraren en vanzelfsprekend aan de andere leerlingen. Niet te vergeten: onze klanten. Om elkaar goed te blijven begrijpen zijn wederzijds begrip en afstemming nodig. Dat doen we hier dus voortdurend.”
Gedragskenmerken
Autisme is een verzamelnaam voor gedragskenmerken die duiden op een bepaalde kwetsbaarheid, zoals in sociale interactie, in communicatie, in flexibiliteit van denken en handelen, en in het filteren en integreren van informatie. Stuk voor stuk cruciale elementen in iedere organisatie. Coen: “Mensen maken een bedrijf, óf breken het, óf ze raken zelf gebroken. Door mijn technische en pedagogische opleidingen, mijn jarenlange ervaring met kwetsbare, technisch ingestelde jongeren, weet ik inmiddels hoe je de juiste balans houdt in een hightech procesomgeving als die van ons. Hun sociale intuïtie lijkt anders te zijn ontwikkeld. Zintuigen zijn overgevoelig of juist ondergevoelig. Daardoor heeft autisme invloed op alle levensterreinen en in alle levensfasen. Tegelijkertijd heeft het ook veel voordelen, zoals oog voor detail, analytisch denken, eerlijkheid, loyaliteit, en technisch inzicht.” Deze ‘neuro-diversiteit’ maakt dat het in essentie een andere manier van ‘zijn’ is. De essentie van ‘zijn’ veranderd door deze ‘neuro-diversiteit en vormt zich zo op een andere manier. Coen: “Dit maakt organisaties als de onze meer divers en meer gebalanceerd, en het geeft ons bedrijf op een andere wijze een voorsprong.”

Volledig recyclebaar
Door duurzaamheid vanuit een praktische en pragmatische insteek te benaderen, slaat Coen Groeneveld wel drie vliegen in één klap. Niet alleen de menskant is gestructureerd, ook de grondstoffen en onderdelen voor de metalen producten zijn geordend op eigenschappen, plus de economisch kant: ‘People, Planet, Prosperity’. Coen: “Bewust wordt in dit bedrijf geen roestvrijstaal gebruikt voor de deurspanten. Hierdoor worden we ook niet fysiek geconfronteerd met nikkel of chroom. Dat is beter voor ieders gezondheid. Het lichtroestige staal bestaat inmiddels voor bijna 60 procent uit gerecycled bronmateriaal.” Ook het lasproces bij Pjokke is van zeer hoge kwaliteit vanwege het zogeheten TIG-lassen, een volhoudbare manier van lassen. Coen legt uit: “TIG staat voor ‘Tungsten Inert Gas’. Onze professionele lassers moeten hier veel vaardigheid in hebben, omdat er altijd met twee handen tegelijkertijd moet worden gelast. De ene hand om de lastoorts vast te houden, en de andere hand om de lasdraad toe te voegen. De extreme warmte voor het lasproces wordt verkregen door het trekken van een elektrische plasma-boog tussen de elektrode en het metalen materiaal waaraan wordt gewerkt. Die lasdraad dient als toevoegmateriaal en wordt dicht bij het lokale smeltbad gebracht. Vanuit het hete lasmondstuk wordt elk smeltbad van buitenaf beschermd door een inert – dus inactief – edelgas, Argon geheten. Dit onschadelijke gas komt gewoon uit de lucht en gaat daar ook gewoon weer naar terug. Het ontleedt zich niet bij hoge temperaturen, geeft geen reactieve stoffen af die het materiaal zouden kunnen aantasten, en er komt weinig tot geen damp of rook bij vrij. TIG-lassen wordt vaak als een moeilijke las-vorm beschouwd, maar ons team is daar heel bedreven in.”
Halen is brengen is halen
Wat er tijdens het productieproces aan restmateriaal overblijft wordt vanzelfsprekend opnieuw gerecycled. Het is ongecoat, blank materiaal, omdat er geen vermenging van materiaalsoorten is ontstaan. Het poeder-coaten is de enige processtap die op korte afstand buiten het bedrijf plaatsvindt. Coen: “Voor het coaten wordt uitsluitend gebruik gemaakt zogeheten SD-lakken, dat staat voor ‘super durable’. Het is een tweelaags-systeem van poederlakken, dat bij de verwerking geen aerosolen laat vrijkomen. De hoogwaardige pigmenten staan borg voor een lange levensduur van onze binnendeuren en kozijnen. Het biedt een ruime waaier aan afwerkingen die variëren in kleur, glans, textuur en metallic-effect. Wanneer het product gereed is, wordt er pas een nieuwe lading gebracht. Wij rijden dus per definitie nooit leeg heen of terug naar onze poeder-coater. In het begin moest men daar wel even aan wennen, maar gelukkig was dat al snel routine.” Coen heeft een hekel aan dingen dubbel doen, alles moet dus in één keer goed. Coen: “Dit team maakt kunstwerken van metaal. Daarom noem ik onze deuren met trots ‘Dutch Design’. Kenmerk van dit predicaat is niet alleen het innovatieve of aansprekende karakter van het product. Ook de duurzaamheid en het hergebruik van materialen spelen een belangrijke rol. Nadrukkelijk voegt ons bedrijf daar de menselijke kant aan toe, omdat iedereen een kans verdient. Zo zetten onze ontwerpen andere mensen weer aan het denken. Elk van onze deuren opent weer een andere.”
Toekomst veilig stellen
Coen is niet alleen nuchter, hij is bovendien direct: is gedreven en wil progressie zien. Hij wil dingen maken, tot stand brengen én mensen bij elkaar brengen. Zijn uitgangspunt is dat het eerst duidelijk moet zijn wat iemand in zijn of haar essentie wíl. En als er dan één of meer blokkades zijn, dan moeten deze eerst worden geslecht. Coen: “In de metaal is alles zwart of wit. Goed of niet goed. Feitelijk geldt dit ook voor het autistisch spectrum. Zoek dus eerst naar openingen. Door vervolgens structuur aan te brengen helpt dat om die openingen geopend te houden. Met een persoonlijke ‘touch’ kan ik mensen blijer maken. Kwetsbare jongeren hebben vaak een slecht voorbeeld dat thuis op de bank zit. Mijn stelregel is: wat vandaag misgaat, lossen we ook vandaag weer op. Morgen kan iedereen dus met een schone lei opnieuw beginnen. Dan ontstaat wederzijds respect, en komen we gezamenlijk vooruit.” Over de toekomst is hij duidelijk: “Onze twee zoons zijn nog jong, en hebben dus een heel leven voor zich. We moeten daarom blijven werken aan duurzaamheid om een volhoudbare toekomst voor hen en voor al hun generatiegenoten veilig te stellen. Vanzelfsprekend ben ik bezorgd over het klimaat, maar juist door met zorg voor mens én natuur in het leven te staan, denk ik dat we gezamenlijk heel ver kunnen komen. Het is dus zaak om alle kosten door te berekenen, zodat niet de natuur, de maatschappij of een individueel mens onnodig of onverantwoord wordt belast. Lange levensduur is uiteindelijk de beste koop.”

Ondernemersprofiel van Coen Groeneveld
Studie: Werktuigbouwkunde aan Hogeschool Saxion in Enschede
Prijs: EW Ondernemers-award van Hogeschool Saxion, voor stalen onderstellen voor tafels op maat
Onderneemt als: DGA van Pjokke metaalverwerking in Oldenzaal
Thuissituatie: vrouw en twee kinderen
Aantal medewerkers: 5 mensen, waarvan 5 jongemannen en 0 vrouwen
Levenswijsheid: “Wees sociaal en betrokken”
Ondernemerstrots: “Het ontwerpen van nieuwe producten vind ik het mooiste dat er bestaat”
Global Goal(s): #3: Goede gezondheid en welzijn
Laatste LinkedIn post: “From room divider to wine cabinet”
Sleutelmoment: “Toen ik in de avonduren mijn pedagogische opleiding ging volgen”
Vallen en opstaan: “Als mensenmens zou ik eigenlijk intern in ons bedrijf meer afstand moeten nemen, bijvoorbeeld door bij voortgaande groei een bedrijfsleider aan te nemen”

