In dit verhaal lees je;
- Hoe een idealistische droom tot een commercieel succes kan leiden
- Wat het effect is van een duurzaam en authentiek verhaal
- Waarom zelfs Hema en De Bijenkorf Neleman wijnen verkopen
- Hoe Neleman met ‘bricks & clicks’ zijn eindklant bereikt
In de zomer is het er mediterraan warm van de zinderende zon. Gedurende de winter sneeuwt het hier ook regelmatig, dan rust de bevroren bodem in witte winterslaap. Maar daarna, in het vroege voorjaar, komt plots ongenood bezoek de bloeiende wijngaard op. Meestal bij het krieken van de dag, wanneer de Spaanse ochtendzon steeds hoger boven de oostelijke horizon van de Middellandse zee uittorent. Juíst op het moment dat de verse blaadjes aan de druivenranken willen groeien, lopen de reeën uit het nabijgelegen natuurpark achter hun reukorganen aan. Er zijn geen barrières, er staan geen hekken, het is hier immers puur natuur. De glooiende wijngaard gaat op in het ruige landschap.
Net als wijnliefhebbers blijken ook herten op zoek naar pure smaak: begeerte van zoetgeurende jonge uitlopers van de noeste druivenranken. Ná de zomer, net vóór de oogst, denderen de herten nóg een keer stoethaspelig door de wilde wingerd, ze gaan voor die overheerlijke trossen vol zongerijpte opbrengst. De witte, rode en blauwe druiven zijn als knikkers zo groot: het spel van de natuur moet gespeeld! Rare druiven die herten? Geenszins, want deze wijngaard is puur natuurlijk, bio, logisch. Begrijpelijk dat deze wilde dieren daar op af komen.
Omringd door beschermde natuur, hoog in de heuvels op vijf kwartier ten noordwesten van het stedelijke Valencia, liggen de wijngaarden van Neleman uitgestrekt in Moors-Christelijke grond. Het is een prachtig gebied waar wijnstokken worden afgewisseld door olijfbomen en amandelbomen. Dit zijn de drie natuurlijke pilaren van de provincie Valencia. Eeuwenlang wisselde de grond hier geregeld van eigenaar en daarmee van geloof. Zo werd de vruchtbare aarde dubbel en dwars gewijd, alhoewel de liefde voor en de kennis over de natuur door verloop van tijd meer op de achtergrond raakte. Mensen wisten niet meer dat de Aarde centraal dient te staan, en niet de opbrengst ervan, laat staan de mensen zelf. Opeens blijken productiesystemen en procestechnologieën de traditionele (wijn)wereld te beheersen.
Maatschappelijk verantwoorde merkdenker
Totdat in 2014 de Nederlandse nuchterheid, handelsgeest en innovatiekracht zich ook hier in Spanje aandienen. Als eerbetoon en nagedachtenis aan zijn te vroeg overleden ondernemende vader, besluit de al even ondernemende Derrick Neleman (1977) zijn familienaam te verbinden aan het biologisch en ambachtelijk tot wijn verwerken van zeldzame druivensoorten. Het merk staat als een (wijn)huis. Zijn motto is als het schenken van klare wijn: “Hoe oorspronkelijker en mooier de natuur, hoe oorspronkelijker en mooier de wijn”. Want een groot deel van de heersende bijensterfte is volgens Derrick toe te schrijven aan grootschalig gifgebruik in de wijnbouw zèlf: ‘De commerciële rendementseis is de onderliggende oorzaak van de bijensterfte.’ Om dat te voorkomen, kiest hij heel bewust voor een positieve insteek.
De Neleman-wijnen worden gemaakt zónder bestrijdingsmiddelen en zónder toevoegingen. Alle wijnen van dit bio-verantwoorde wijnhuis zijn gecontroleerd en gecertificeerd biologisch. Hiermee neemt Neleman direct een voorschot op het doorvoeren van zowel de (17) duurzame doelen van de Verenigde Naties als de (9) Green Deals van de Europese Unie. Beiden hebben tot doel om vóór 2030 respectievelijk vóór 2050 tot wezenlijke CO2-reductie, regeneratieve biodiversiteit en volledige circulariteit te komen in Europa (en de rest van de wereld). Stuk voor stuk uitdagingen die Derrick en zijn teams in Spanje en Nederland dagelijks aangaan.
SDG 15 – Leven op het land
In het heuvelige binnenland achter hip Valencia, op circa 900 meter boven zilt zeeniveau, ligt een dun bevolkt natuurgebied, genaamd ‘Parque Natural de las Hoces del Cabriel’. Dit natuurpark staat op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Daar, in het gehucht Casas del Rey, liggen de wijngaarden van het wijnhuis van deze Valenciaanse Zutphenaar. Het blijkt een locatie van ‘koninklijke’ wijn-huize. Ondernemer Derrick Neleman woont beurtelings op zijn wijngaard en in zijn Gelderse geboorteplaats, samen met zijn vrouw en twee dochters. Neleman: ‘We zijn zuinig op onze unieke druiven, de wijngaarden en de natuur er omheen. En we zetten ons actief in om uitstervende druivensoorten te redden van de ondergang.
‘Diversiteit, dat ís de toekomst’
Een mooi voorbeeld is de bijna uitgestorven Verdil-druif. Daar was nog maar 50 hectare van aangeplant toen wij die voor de ondergang hebben weten te behoeden. Gelukkig maar, want de Verdil-druif levert onze klanten een geweldige wijn met een unieke smaak, die iedereen dus gewoon nog kan proeven in diverse Neleman-wijnen’. Ook inheemse druivensoorten, zoals Bobal, Tardana, Macabeo, Monastrell, Tempranillo en Garnacha, vinden hun weg naar de wijnvaten en flessen van Neleman. Derrick: ‘Zo kunnen we deze unieke soorten behoeden voor uitsterven. Maar veel belangrijker dan dat: we behouden zo de broodnodige natuurlijke biodiversiteit. Want elke druivensoort vergt een eigen natuurlijk milieu, een eigen habitat waarin steeds andere insecten en bijen een rol spelen. De natuur zèlf is hier in feite de slimme ondernemer die zorgt voor succes op de lange termijn. Dan is en blijft de aarde van meer waarde.’
Succesvol duurzaam ondernemen
Bio is momenteel in toenemende mate logisch, zo blijkt in de gemiddelde winkelstraat in ons land. De professionele wijnwinkel verkoopt momenteel circa 15 procent biologische en natuurwijnen. Tien jaar geleden was dat nog veel minder, twintig jaar geleden haast onmogelijk om te kunnen kopen. In 2030 moet het percentage zijn opgelopen tot 50. In 2050 maar liefst tot tegen de 100. Momenteel groeit het consumentenbewustzijn voor een volhoudbare toekomst met de dag. Vooral jonge klanten zijn toekomstbewust, zo weet Neleman. Maar hoe logisch is dat nu in de dagelijkse praktijk?
Voor Derrick zijn de Europese regels de leidraad voor biologisch geteelde druiven. Hij doet geen water bij de wijn: geen chemicaliën, geen kunstmest, geen sulfiet en geen vinificatie. Dat laatste voorkomt dat het profiel van de wijn kunstmatig of door menselijk ingrijpen wordt verfijnd, zowel aromatisch als qua smaak. Wijnhuis Neleman gaat natuurlijk voor puur. Ook de manier van conservering is dan dus verantwoord. En voor het bottelen worden heel bewust geen aluminium schroefdoppen meer gebruikt, maar natuurkurk. Ook logisch, want in het zuiden van Europa vormen de kurkbomen de natuurschone longen voor verse lucht. Door de schors aan de stam van die bomen regelmatig te pellen, komt de kurk beschikbaar voor verwerking en wordt bovendien de levensduur van de bomen aanzienlijk verlengd. Natuurbehoud in optima forma. Daarnaast wordt de CO2-voetafdruk van elke 173 wijnflessen gecompenseerd met verse aanplant van jonge bomen in het nabijgelegen natuurpark. Dat maakt de cirkel rond.
Slimme marketingstrategie
In de Engelse taal klinkt het zo mooi verwoord: ‘bricks & clicks’, een offline- en online-strategie. Digitaal is nu de drijvende kracht, zowel in marketing als in verkoop. De wijnen van Neleman zijn voordelig, maar niet kunstmatig laag geprijsd. Profijtelijk is dat klanten rechtstreeks van de wijnmaker kunnen kopen. Dat scheelt een schakel. Die rondborstige rode wijn is slechts enkele ‘clicks’ van proosten verwijderd. Tegelijkertijd helpen de ‘bricks’ in Zutphen, Utrecht, Amsterdam en Valencia om de sfeer en de uitstraling van het wijnhuis professioneel neer te zetten. Geurig hout domineert in sierlijke vormen de winkelinrichting. Wijnproeverijen zorgen dat klanten de smaak van het natuurlijke goud te pakken krijgen. Zij blijken verguld met de Spaanse hapjes en zuivere olijfolie uit dezelfde streek. Zo wordt “Al wijnend de wereld verbeterd”. Door heel helder de verhalen en inzichten te delen – ook wel ‘storytelling’ genoemd – weten Derrick en zijn toegewijde teams de aandacht van kleine én grote klanten te trekken. Ook commerciële giganten als Hema, Bijenkorf, Ekoplaza en Albert Heijn toonden al snel hun gerichte belangstelling voor het wijnhuis.
Duurzame rasondernemer
Recent werd Derrick Neleman verkozen tot de meest inspirerende ondernemer. Wat zijn geheim is? Vanzelfsprekend: opvoeding, ondernemersbloed én liefde voor wijn; nature, nurture, culture. Met de paplepel kreeg hij de liefde voor moeder natuur ingegoten. Zijn antroposofische scholen deden de rest. Derrick heeft altijd gedaan wat hij op een bepalend moment het belangrijkste vond. En dan er vól voor gaan. Meer dan twintig jaar geleden, ergens op een verantwoorde boerderij in Duitsland, drong het besef écht tot hem door dat het anders moet met het menselijk leven op Aarde.
‘Pure wijnen maken, daar krijg ik energie van’
Om te beginnen met die mensen zèlf. Het broodnodige natuurlijk evenwicht is in de loop van de mensheid uit beeld geraakt. Nu dringt de urgentie zich op alle mogelijke manieren op. Neleman: ‘Jongeren zijn veel bewuster van wat momenteel hard nodig is dan oudere mensen. De jeugd wil alles écht ánders. Want voor hen geldt: “Wat zegt een product over mij? Hoe kan en wil ik mij identificeren met wat, hoe en waar ik koop?”. Het is duidelijk dat je hier als bedrijf niet meer mee wegkomt. Iedereen moet bijdragen. Terug naar de – natuurlijke – basis biedt dan de meeste houvast, de stevigste grond onder onze voeten.
Gewoon bijzonder
Wat ik heel bijzonder vind: ons wijnhuis was oorspronkelijk, heel vroeger, een coöperatie. In de loop van tijd raakte die collectieve aanpak helaas uit beeld. Nú is die gezamenlijke, gedeelde betrokkenheid weer helemaal terug in ons bedrijf. Onze klanten financieren zelfs het wijnhuis zèlf mee, zijn dus mede-eigenaar geworden. Hun betrokkenheid is immens. Kijk, als je wijn ontleed, dan is het niet meer dan het sap van druiven plus wat alcohol. Maar dat is natuurlijk niet zo. Wijn is voor hen en voor mij pure passie: ‘bottled poetry’. Zonder poëzie, zonder creativiteit, komt niets tot stand, komt alles niet samen. Het is natuur én cultuur. Immers, wijn gaat over ontmoetingen, zowel met andere mensen, als met de natuur. Wijn verbindt, helpt relaties rijpen, komt op dronk, schept liefde.’ Of, zoals op de trui van Derrick prominent staat te lezen: ‘Make wine, not war’.
Ondernemersprofiel van Derrick Neleman (1977)
Studie: biologisch-dynamische landbouw
Onderneemt als: wijnboer in Spanje en wijnhandelaar in ruim 25 landen wereldwijd
Thuissituatie: samenwonend, 4 kinderen
Aantal medewerkers: 17
Levenswijsheid: “Make wine, not war”
Ondernemerstrots: Derrick: ‘Het redden van bijna verloren soorten wijndruiven, zoals de verdil-druif.’
Global Goal(s): Nummer 15 – Leven op het land; Derrick: ‘Diversiteit, dat ís de toekomst.’
Laatste LinkedIn post: ‘WIJN EN DESIGN – EEN VERHAAL OVER SYNERGIE
‘Bij Neleman is het vertellen van verhalen en het maken – en drinken – van wijn wat we graag doen. Bij voorkeur in combinatie met design: onze wijnen vertellen hun eigen verhaal, versterkt door het label gecreëerd door een getalenteerde kunstenaar. Nog voordat onze nieuwste wijn werd gebotteld, ging Derrick op zoek naar de kunstenaar die in staat zou zijn om het verhaal van de buitengewone Riesling Viognier uit te drukken. Uiteindelijk vond hij de perfecte kunstenaar voor dit project, de Spaanse illustrator en beeldend dichter Sonia Alins, die van harte ja zei.’
Sleutelmoment: In 1998 besloot Neleman om met zijn gezin naar Duitsland te vertrekken om daar aan de slag te gaan bij een biologisch-dynamische boerderij. Het werd hem daar snel duidelijk. Derrick: ‘Ik ga biologische wijn maken en verkopen’.
Vallen en opstaan: Het hagelde pingpongballen, en dat in hartje zomer, in juli 2020. Zijn wijngaarden in het Spaanse Casas del Rey werden er door getroffen, de oogst ging grotendeels verloren. De natuur, je kan er niets aan veranderen. Maar Derrick blijft denken in kansen. En die kans kwam al snel. Zijn gedroomde derde brandstore in Amsterdam is inmiddels een feit.