Astrid van Santen van Natulatte

Zo scoort koffiepoeder-pionier Astrid van Santen met vegan alternatief

Je leest in dit verhaal

  • Hoe je slim gebruik maakt van crowdfunding
  • Over de waarde van een authentiek verhaal
  • Waarom ook Jumbo voor vegan kiest
  • Hoe je idealisme omzet naar een businessmodel

De glimmende koffiemachine doet het ambachtelijke werk. Het vertrouwde geluid van vers gemalen koffiebonen knispert in de oren terwijl het hete water sissend stoom afblaast. Zodra de dampende mok op tafel staat, slaan álle zintuigen aan. Het gloeiende keramiek verwarmt beide handen. Langs de ronde rand oogt het vloeibare wit zowel luchtig als lobbig. De geur van geroosterde koffiebonen dringt zich door de compacte schuimlaag heen en vermengt zich met het volle bouquet van de natuurlijke latte. Dan staan de smaakpapillen op scherp. Als beide lippen en de tong in contact komen met dit machtige mengsel van pure genotmiddelen, komt de smaak volledig vrij. Dit keer is het toegestaan om te slurpen. Zo komt er extra zuurstof bij, waardoor het bruin-blanke brouwsel in de hele mond goed te proeven is. Wat achterblijft is de heerlijke afdronk van deze koffie met zuivere latte. Na het zacht en soepel doorslikken is er die ene nasmaak: de verslavende smaak naar méér!

In elk bedrijf of organisatie wordt in ruime mate koffie gedronken, vaak van wisselende kwaliteit. Datzelfde geldt voor de koffiecreamer, die meestal op basis van koemelk is geproduceerd. De food start-up Natulatte van ondernemer Astrid van Santen (39) wil daarin verandering brengen. Ook de koffiecorner moet anders: hipper, gezelliger, leuker en beter. En bovendien: duurzamer, bewuster en volhoudbaar. De uitstraling en beleving van deze dagelijkse drank moeten energie geven. Het dient allemaal een weerspiegeling te zijn van een vrolijke, creatieve werksfeer. En zeker geen dooie, duffe, donkere hoek waar een bakkie pleur staat met wat verzuurde of houdbare melk. Integendeel, Natulatte™ brengt de natuur naar binnen en zorgt tegelijkertijd voor de natuur buiten.  

Plantaardige koffiecreamer gewoon uit Twente

Het nieuwe bedrijf Natulatte uit het Twentse Hengelo is gespecialiseerd in plantaardige koffiecreamer en binnenkort in nog veel meer verantwoorde producten zonder koemelk. Als producent van duurzame levensmiddelen is de jonge onderneming gevestigd op de vijfde verdieping van een hippe collectieve werklocatie aan de rand van de stad. Hier schenkt Astrid zuivere koffie in haar karakteristieke koffiecorner, met daarin centraal een vrolijke latte-machine die ‘Joy’ uitstraalt: alles voor puur werkplezier. Dat Astrid plezier heeft in haar eigen werk, dat toont haar passie. Zij wil de wereld helpen verbeteren door een bijdrage te leveren aan de vrijheid en het geluk voor mens én dier. Na enkele taaie jaren van persoonlijke tegenslag, gaf Astrid een resolute wending aan haar eigen leven. Kritisch keek ze terug op het soms wisselende ondernemersbestaan van haar onverwacht overleden vader. Wat kon zij zèlf leren van zijn successen én van zijn mislukkingen?

“Weet je, als ik nú 10 miljoen Euro zou winnen, dan zou ik dit werk nog steeds blijven doen. Echt!”

Door opnieuw verbinding te maken met haar innerlijke drijfveren, kon ze tegenslag definitief omzetten in daadkracht, persoonlijke groei en voorspoed. Feitelijk werd zij haar eigen coach. Niet zweverig, maar juist heel concreet en op actie gericht: “Wat wil ik nog wèl en wat ik wil zeker níet meer doen in de rest van mijn leven?”. Deze zoektocht wierp haar volledig terug op zichzelf. Juist door zich te verdiepen in verschillende manieren van persoonlijke ontwikkeling, vond zij haar pure passie terug; nota bene middenin een natuur vol beesten. Tijdens een coole cursus boden ze haar de kans een paar dagen alleen te worden gelaten met moeder natuur. Geen andere mensen, geen mobieltje, geen pen, geen papier. Alleen zichzelf en haar gevoelens of gedachten. De opdracht van haar quest was te blijven zitten op één plek in het bos, vier dagen en drie nachten lang. Al zittend in het bos drongen zich steeds meer vragen op: “Wat wil ik nu écht? Wat vind ík van wezenlijk belang?”. Voor Astrid bleken dat ‘rechtvaardigheid’ en ‘verbinding met ál het leven op aarde’.

800 miljoen koeien

Nú zet Astrid haar milieubewuste motivatie in voor de vrijheid en het geluk van mens én dier: ‘Mensen zijn gewoontedieren. We leven in dogma’s, zijn totaal vastgeroest in gewoontes. We zijn ons echt onvoldoende bewust van hoe de levensmiddelenindustrie omgaat met dieren. En we weten niet welke negatieve impact dit heeft voor ons allemaal en onze leefomgeving. Helaas is melk van koeien daar een schokkend voorbeeld van. Twintig jaar oud kan een gezonde “melkkoe” makkelijk worden. Of beter gezegd: Een gezonde koe. Die tot melkkoe wordt gemaakt door continue inseminatie en kalfgeboortes. Ze geeft immers melk omdat ze moeder is en niet omdat ze koe is. Wat hier ook schuurt is het huilen van de koe tot ze schor is, elke keer dat haar kalfje direct wordt weggenomen na geboorte. Ze kan haar eigen jong dus nooit zelf zogen. En ze krijgt wel elk jaar een kalf voor de melkproductie. Na 7 jaar melkslaaf te zijn geweest is ze voor de industrie niet meer rendabel en wordt ze omgezet in kattenvoeding. Dit zelfde lot geldt voor haar dochters. Ben je een stier dan zul je nooit volwassen worden. Je malse biefstuk is altijd een jonge stier.

Boukje en Astrid van Natulatte
De Natulatte koffiemachine bij Boukje en Astrid op kantoor in Hengelo.

Niet iedereen voelt misschien empathie voor het dier, maar wij mensen worden er uiteindelijk ook niet beter van. De industrie legt een enorm beslag op onze planeet, zoals het immense landoppervlak voor het produceren van voedsel voor dieren die wij industrieel houden. Zo’n 75 procent van de landbouw wereldwijd is voor voer voor dieren die we industrieel houden en slechts 25 procent van de landbouw is voor menselijke consumptie. Denk ook aan het overvloedige waterverbruik dat alleen al nodig is voor landbouwirrigatie en het drinken van de zo’n 800 miljoen koeien wereldwijd. Vergeet niet de bodemvervuiling en de luchtverontreiniging door dagelijkse grote hoeveelheden poep en pies van koeien. En nog heel veel meer narigheid. Dat moet anders! En snel.’

Veranderend consumentengedrag

Haar missie geeft richting aan haar jonge start-up. Astrid: ‘Toen ik dat donkere bos na vier dagen uitliep, heb ik echt nooit meer vlees gegeten. Ik was op slag vegetarisch. Die avond had ik vanzelfsprekend wel wat trek omdat ik in de vrije natuur vrijwel niets had gegeten. Gewoontegetrouw reed ik direct naar de dichtstbijzijnde McDonalds, maar bestelde toen in de McDrive nog slechts een natuurbewuste groenteburger. Daar, in het nachtelijk donker, zat ik dan met mezelf in mijn autootje: ik had het licht gezien, mijn groene hart was ópen gegaan! Ik ging veel lezen over waarom mensen naast vlees ook melk en eieren laten staan. De werking van de voedselindustrie raakte me zo, dat ik na vegetarisch al snel over stapte naar veganistisch.’ Wel duurde het nog een paar jaar totdat Astrid haar persoonlijke product had gevonden. Dat lampje ging opeens aan in een simpele koffiehoek op haar toenmalige werk voor een ICT-bedrijf. Astrid: ‘De krappe ruimte was bedompt, donker en gaf geen energie. Toen ik het etiket van de koffiecreamer las – zoals ik steevast alle etiketten van levensmiddelen uitpluis – wist ik het als donderslag bij heldere hemel: natuurlijke latte is mijn antwoord!.’ Maar dan begint het pas. Dan is zij opeens een startende ondernemer, met een concreet idee, maar zonder een uitgewerkt concept.

Salespitch

Astrid ging op zoek naar mensen die haar konden helpen, want: “Hoe ontwikkel je een product? Waar test je het? Waar moet het allemaal aan voldoen? Welke kosten komen daarbij kijken? Hoe betaal je dat? Hoe ga je de markt op?”. Stuk voor stuk vragen waarop zij antwoorden vond, gedreven door haar idealisme om impact te willen maken, de wereld definitief te helpen verbeteren. Astrid: ‘De omslag in het duurzame denken van mensen is gaande. Steeds meer mensen eten – deels – vega, of worden spontaan vegan. Zeker jonge mensen zijn heel bewust met de toekomst bezig. Door links en rechts met heel verschillende mensen te praten en sparren, kon ik de juiste relaties opbouwen. Als in een pitch vertelde ik telkens mijn kernverhaal, dat steeds scherper, helderder, dieper en steviger werd. Iedereen vond het steevast een leuk idee. Dat heeft me enorm geholpen om door te gaan. Mensen voelen en zien dat dit alles heel belangrijk is voor mij. Wel was het dóórzoeken naar “het wij”, het juiste team van gelijkgezinde collega’s en adviseurs.’ Om het sámen mee te doen.

Duurzame crowdfunding

‘Relaties managen vind ik één van de uitdagendste dingen. Immers: je bènt je omgeving. Dat betekent dus ook dat je soms afscheid moet nemen van een omgeving die jou niet meer dient. Ik vind het heerlijk om met mensen te praten, ideeën uit te wisselen, met elkaar na te denken over het nemen van risico’s. Bij dat laatste hielp het trouwens ook wel dat  ik op dat moment niet veel bezit en geld had, zodat ik ook niet veel kon verliezen. Toen ik dit besefte was risico opeens geen risico meer. Ik gunde het mezelf. Dat werd de drijfkracht achter mijn motivatie. Of zoals een bekende Amerikaanse superster het ooit verwoordde: “Find out who you are and do it on purpose”. Toen vond ik twee freelance R&D-chef-koks en nóg een voedingsmiddelentechnoloog. Eerst zocht ik de juiste biologische haver. Vervolgens maakten we samen tal van proefmonsters in hun professionele onderzoekskeuken. De vloeibaarheid van de natuurlijke latte moest goed zijn, het mocht niet klonteren, moest precies passen in elke koffiemachine, en voldoen aan nog veel meer eisen. Het hele ontwikkeltraject heeft lang geduurd. Daarna de noodzaak van tal van voedselcertificaten, zoals glutentesten en lactosecontroles. Bovendien doorliepen we de procedures van enkele keurmerken.’

“Zodra ik besefte dat ik niet veel kon verliezen, toen was risico opeens geen risico meer.”

Vervolgens vond Astrid een kundige ontwerper met levenservaring en visie. Hij vertaalde haar dromen en gedachten in concrete vrolijke vormen, kleuren, sfeer en beleving. En opeens kwam alles bij elkaar. Het product was af, de verpakking was klaar, de website live, en de crowdfunding bleek enorm succesvol, zodat het innovatiebudget ook rond was. Vele spontane reacties stroomden binnen. Momenteel gaat Astrid bij tal van bedrijven, organisaties en potentiële zakelijke klanten langs. Het is duidelijk dat de markt zit te wachten op plantaardige producten als Natu latte en Red velvet voor koffie, en Matcha latte en Chai latte voor thee. En daarnaast vegan Choco latte. Grote supermarktketens stimuleren klanten heel bewust om minder vaak dierlijke producten te eten en te drinken. Zo toonde Jumbo om die reden al snel gerichte belangstelling in de vegan koffiecreamers en theepoeders van Astrid. Andere bedrijven willen hun medewerkers juist onder white label verrassen met hun “eigen” volhoudbare creamers uit 100% recyclebare verpakkingen.

Opmars van de ‘flex’-vegans

Ook al staat de onderneming van Astrid nog in de beginfase, zij pakt op, pakt aan en pakt door. Haar marketing en verkoop weet ze vorm en inhoud te geven door met de nodige persoonlijke goodwill veel zichtbaarheid van haar merk en activiteiten te realiseren. Het marktpotentieel is enorm volgens Astrid: ‘Het bewustzijn begon met eerst een kleine groep “die hard”-vegans. Toen kwamen de “flex”-vegans; dat was al weer een grotere groep mensen die zich bewust werd van de noodzaak om heel “plant-aardig” te worden. Belangrijk is ook te weten dat er geen onderscheid is in de betrokkenheid van mannen of vrouwen, jongeren of ouderen. Het klantenpotentieel is heel breed én heel diep. Vanzelfsprekend kan ik niet koffiedik kijken, maar ik verwacht weldegelijk dat in 2060 heerlijk plantaardig eten de norm zal zijn. Een eeuw later is dit voor mij dan een herhaling van die bevrijdende sfeer van dat wilde decennium vanaf 1960. Pas dan zullen we ons allemaal terdege hebben gerealiseerd dat alleen zó het leven op deze planeet veilig kan worden gesteld, inclusief moeder Aarde zelf.’

De prijs moet concurrerend zijn

Wat betreft productontwikkeling en businessdevelopment heeft Astrid ook een steeds scherper beeld: ‘Nu eerste de grote producten die in alle koffiemachines zitten: topping en cacao, gevolgd door de lopende ontwikkeling van een eigen latte-machine, in lijn met bijvoorbeeld de bekende machines van Cup-a-Soup. Simpel en makkelijk bruikbaar. Voor een lekkere chai, matcha of chocolatte op het werk. Daarin passen mijn latte-houders perfect bij elkaar. Verder dienen zich ook andere productsoorten aan. Zelf ben ik een enorme liefhebber van witte chocolade, maar een romig smakende, plantaardige versie heb ik nog nooit gevonden. Die wil ik heel graag ontwikkelen met ons team.

Natulatte assoritment
Natulatte staat voor sustainable, joy en better.

Denk daarnaast aan vegan softijs in tal van vrolijke smaken. Immers, we hebben meer en meer plantaardig voedsel nodig. Nu zijn deze natuurlijke levensmiddelen nog iets prijziger dan de concurrerende niet-plantaardige producten. Maar dat zal snel veranderen als er kan worden opgeschaald. Dat geldt dus ook voor Natulatte™. Vergeet niet: koffie op het werk is in beginsel een kostenpost voor werkgevers. Toch is dat uiteindelijk niet zo, want met onze vrolijke producten is het in één klap een investering in volhoudbare werkvreugde van alle medewerkers. Met een enorme CO2-besparing en lage watervoetafdruk op de koop toe. Stuk voor stuk zijn betrokken medewerkers mensen die in de komende decennia allemaal nóg bewuster met hun omgeving willen omgaan. Pas dán maken we met z’n allen positieve impact op onze Aarde.’

Ondernemen met impact

In Nederland wordt jaarlijks gemiddeld zo’n 8 kilogram koffie per persoon verbruikt. Dat zijn op een doordeweekse dag zo’n 4,2 kopjes koffie en in het weekend 3,9 kopjes per dag. Op jaarbasis loopt de totale koffieconsumptie in ons land inmiddels op tot wel 20 miljard koppen koffie. Mannen drinken meer koffie dan vrouwen: mannen gemiddeld 4,4 koppen koffie per dag en vrouwen gemiddeld 3,9 kopjes koffie. Van alle koffie wordt 29 procent buiten de deur genuttigd, waarvan ruim de helft op het werk. De horeca is goed voor één derde. Dan de koffiemelk: bijna de helft van de koffiedrinkers drinkt bij voorkeur zwarte koffie. Vrouwen drinken het liefst koffie met melk, zoals cappuccino, koffie verkeerd en latte macchiato. Met plantaardige Natulatte™ bespaar je ruim 90 procent aan water ten opzichte van koffiecreamers van koemelk. In de praktijk is dat een besparing van maar liefst zo’n 110 liter water per glas; circa 90 procent minder landgebruik; en bijna 70 procent minder CO2-uitstoot ten opzichte van koemelk. Natulatte™ hoeft niet gekoeld te worden bewaard en bespaart zo energie. Het kan dus ook worden gebruikt en bewaard op locaties die niet over een koelkast beschikken. “Wij van Natulatte™ doen echt álles voor onze “bakkies zonder beessies”!’

Ondernemersprofiel van Astrid van Santen (1981)

Studie: Hogere hotelschool in Maastricht en Latin American Studies in Leiden
Onderneemt als: Food start-up Natulatte BV in Hengelo, Twente
Thuissituatie: Astrid woont met Roland en drie kinderen in Hengelo
Aantal medewerkers: 1,44 FTE (plus losse inhuur van freelancers, zoals voor R&D)
Levenswijsheid: “Er voor gaan staan en gaan met die banaan!”
Ondernemerstrots: “Het grote investeringsbedrag van € 60.000 dat mijn crowdfunding opleverde.”
Global Goal(s): 2 – Geen honger
(Ont)groeien vóór 2030: “Geen koemelk meer als ingrediënt in voeding, noch in de koffie.”
Blik op de horizon tot 2050: “In 2060 is plantaardig eten de norm.”
Laatste LinkedIn post: “Waaahhhhh! Natulatte staat gewoon tussen de publieksnominaties voor de Vegan Award van de Nederlandse Vereniging voor Veganisme. Ik voel me zo ontzettend vereerd!!! Bedankt!”
Sleutelmoment: “Onze eerste bakkies zonder beessies!”
Vallen en opstaan: “Het R&D traject: het vinden van het juiste recept en de juiste ingrediënten.”
Favoriete kleur: Zonnebloemgeel, Astrid’s kleur voor zichtbaarheid
Boekentip: ‘De verborgen impact, alles voor een eco-positief leven’ door Babette Porcelijn
Erkenning: Genomineerd voor de Vegan Award 2020 in de categorie: ‘Beste Onderneming’ en in de top 15 van ASN Bank Wereldprijs 2020 voor ‘De Wereld van Morgen’

Ook Maker voor Morgen worden?

Heb jij net als Astrid ook een volhoudbaar ondernemersverhaal? Onze redactie gaat er graag mee aan de slag